4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ‘nun 36/d Maddesine göre; yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler 5 yılda bir ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 'nda yeraldığı üzere, madde 48, madde 51 ve madde 118 nedeniyle belgeleri alıkonan sürücüler, belirli sürelerin sonunda psikoteknik değerlendirmeye tabi tutulmak zorundadır.
Ulaştırma Bakanlığınca 25.02.2009 tarihi itibariyle psikoteknik raporu bulunmayan yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücülere idari para cezası uygulanacaktır.
Başından bir kaza geçen yada araç kullanmaktan çekinen sürücüler, sürücü belgesini yeni almış yada almak isteyen kişiler, sürücülük yetenek ve becerileri konusunda objektif bilgiler alabilmek, sürücülük için gerekli olan psikolojik özelliklerini kontrol ettirmek amacıyla psikoteknik değerlendirmeye katılabilirler.
Merkezimizde yapılan testlerden sonra psikolog ve psikiyatr tarafından imzalanan raporlar, test alan kişinin TC Kimlik numaralarıyla İl Sağlık Müdürlüğüne onaylatılır ve teste giren kişiye onaylı şekilde teslim edilir.
PSİKOTEKNİK SÜRÜCÜ DEĞERLENDİRME NEDİR?
Psikoteknik değerlendirme; sürücülerin sürüşle ilgili özel bilişsel ve psikomotor becerilerini ölçen ve güvenli araç kullanımını sağlayan standart testlerin yer aldığı bilgisayar tabanlı bir değerlendirme sistemidir.
Temel bilişsel beceriler "dikkat, algı, bellek, izleme ve muhakeme" ve psikomotor beceriler "el-ayak-göz koordinasyonu, tepki zamanı, çevresel görüş, hız mesafe tahmini ve çarpışma zamanı tahmini" olarak tanımlanabilir. Bu becerilere sahip olmanın, kurallara uygun karar vererek, doğru motor hareketleri yaparak kazalardan kaçınabilme ve araç kullanabilmenin ilk basamağı olduğu söylenebilir.
TRAFİKENT PSİKOTEKNİK SÜRÜCÜ DEĞERLENDİRME SİSTEM CİHAZI NEDEN GELİŞTİRİLDİ?
Psikoteknik değerlendirmenin yasaya girmesiyle beraber, yurt dışında psikoteknik değerlendirme için geliştirilmiş olan cihazlar kullanılmaya başlandı. Fakat uygulanan testlerde evrene uygun bir örneklemden çıkarılmış kıstasların (normların) kullanılması büyük önem taşımaktadır. Oysa bu cihazlarda uygulanan testlerin norm değerleri, geliştirildikleri ülkenin sürücülerinden elde edilen verilerle belirlenmiş değerler olduğundan Türk Sürücülerinin bilişsel ve psikomotor becerilerini ölçmede yeterli değildi. Bu noktada ülkemiz kültürüne özgün norm değerlerine sahip, bilişsel ve psikomotor beceri düzeylerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi amaçlı yeni test sisteminin geliştirilmesi araştırmalarına başlandı.
2002 yılında TUBİTAK - ODTÜ - BİLTEN 'in proje desteği ile Prof Dr. Nebi Sümer (ODTÜ), Doç.Dr. H.Belgin Ayvaşık (ODTÜ) ve Doç Dr. Nurhan Er (AÜ) tarafından Trafikent Psikoteknik Değerlendirme Sistemi (Trafikent PDS) geliştirildi. Böylece Türk kültürü ve sürücülerine uygun test ve norm değerlerine sahip olan ilk psikoteknik değerlendirme sistemi meydana geldi.
Testler
- On zihinsel ve psikomotor beceri testi, iki kişilik-güvenlik ölçüm testi
- Bir arabaya benzeyen donanım
- Kullanıcıyla sistemin daha yakın olmasını sağlayan dokunmatik ekran
- Tepkilerin dokunmatik olarak direksiyon ve pedal yoluyla verilmesi
- Testlerin daha kolay anlaşılmasını sağlamak için, açıklamaların hem yazılı hem de kulaklıklardan sesli olarak verilmesi
Zihinsel ve psikomotor beceri testleri
1. Sürekli Dikkat Testi
2. Seçici Dikkat Testi
3. Muhakeme Testi
4. Koordinasyon Testi
5. Hız ve Mesafe Tahmin Testi
6. Çarpışma Tahmin Testi
7. Tepki Hızı Testi
8. Görsel Algı ve Bellek Testi
9. Çevresel Görüş Testi II
10. Görsel Süreklilik Testi
Kişilik-Güvenlik Ölçümleri
1. Trafiğe İlişkin Görüş Testi
2. Yeni Kişilik Testi